108. rocznica śmierci prof. Juliusza Leo
Juliusz Franciszek Leo żył w latach 1861-1918. Był politykiem, ekonomistą, prawnikiem, prezydentem Krakowa, pierwszym prezesem Polskiego Towarzystwa Statystycznego. Ukończył Szkołę Główną Ludową (podstawową) w Wieliczce i rozpoczął naukę w Gimnazjum św. Anny w Krakowie. Po zdaniu matury w 1879 r. zapisał się na Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wybitne zdolności umożliwiły mu uzyskanie stypendium Fundacji Kazimierza Prus Petryczyna, a następnie Stypendium im. Cesarza Franciszka Józefa i Elżbiety. W 1884 r. otrzymał stopień doktora praw, a jego promotorem był prof. dr Mieczysław Bochenek. Jeszcze przed doktoratem, w marcu 1884 r., Juliusz Leo rozpoczął roczny staż w Galicyjskiej Prokuratorii Skarbu. W listopadzie 1885 r. wyjechał na dalsze studia teoretyczne do Berlina. Tam słuchał wykładów z zakresu ekonomii politycznej, nauki skarbowości i statystyki, biorąc czynny udział w seminariach ekonomiczno-statystycznych. Niezależnie od zajęć uniwersyteckich wykorzystywał swój pobyt w Berlinie na pracę w Bibliotece Pruskiego Biura Statystycznego, zbierając materiały do rozprawy o podatku od spadków. Po uzyskaniu Stypendium im. Adama Mickiewicza, przyznawanego przez Akademię Umiejętności, udał się na dalsze studia do Paryża, by wysłuchać wykładów w Académie des Sciences Morales et Politiques. Po powrocie w 1886 r. osiadł w Krakowie, a następnie w Warszawie i poświęcił się karierze naukowej. W 1888 r. przedstawił rozprawę habilitacyjną „Podatek od spadków w teorii i polityce skarbowej państw europejskich” (Kraków 1891) oraz wygłosił wykład habilitacyjny pt. „Najnowsze teorie o podatku osobisto-dochodowym”. 20 września 1888 roku otrzymał stopień docenta nauki skarbowości, prawa skarbowego i ekonomii politycznej oraz został zatrudniony na Uniwersytecie Jagiellońskim w charakterze docenta. Podejmując zajęcia dydaktyczne na UJ, poświęcał dużo czasu na pracę naukową, której efektem były prace stanowiące jego właściwy dorobek naukowy. Dotyczyły one głównie podatków i ceł. Najważniejszą pozycją w jego dorobku naukowym była praca pt. „Finanse Galicji oraz projekt reformy skarbu krajowego” (Kraków 1890). Duży oddźwięk wywołał również artykuł pt. „Finanse Galicji i budżet krajowy na rok 1898”, zamieszczony na łamach „Ruchu Społecznego”. autor położył w niej szczególny nacisk na rozbudowę i rozwój szkolnictwa oraz rychłe zlikwidowanie w Galicji analfabetyzmu.
W 1892 roku Juliusz Leo został profesorem nadzwyczajnym nauki skarbowości i prawa skarbowego, a w latach 1892 i 1893 przebywał we Francji celem zapoznania się z organizacją oraz działalnością towarzystw kredytowych i rolniczych. współpracował z „Czasem”, publikując na jego łamach już od lat osiemdziesiątych liczne artykuły na tematy związane z problemami ekonomicznymi i skarbowymi. Z czasem aktywność administracyjna i polityczna Juliusza Lea zaczęła dominować nad aktywnością akademicką. W 1904 roku w objął funkcję prezydenta Miasta Krakowa i pełnił ją nieprzerwanie do swojej śmierci 21 lutego 1918 r. - przez czternaście lat, najdłużej spośród sześciu prezydentów Krakowa doby autonomii Galicji. Jego dokonaniem było sfinalizowanie wykupienia w 1905 r. Wawelu od Austriaków oraz rozpoczęcie szeroko zakrojonych prac jego rewitalizacji. Jemu Kraków zawdzięcza przeobrażenie w nowoczesny wielkomiejski ośrodek. Jest on nade wszystko twórcą Wielkiego Krakowa (obszar Krakowa zwiększył się z 7 do 47 km2). Został również wybrany posłem do Sejmu Krajowego. Kiedy w 1911 roku odbyły się wybory do parlamentu austriackiego w Wiedniu Juliusz Leo również w nich wystartował i zdobył mandat poselski. Stąd od tego roku był jednocześnie posłem do Sejmu Krajowego we Lwowie i posłem do parlamentu w Wiedniu. W 1912 roku został przewodniczącym Koła Polskiego w parlamencie austriackim. Profesor Leo rozumiał wielką rolę statystyki. Konsekwencją był jego wybór na prezesa nowo powstałego Polskiego Towarzystwa Statystycznego w Krakowie. Jednoczyło ono statystyków polskich ze wszystkich zaborów, gdyż jego prezes był znanym i wpływowym politykiem. Wybuch I wojny światowej załamał ambitne plany administracyjne i polityczne Juliusza Leo. W wyniku porozumienia 16 sierpnia 1914 roku powstał Naczelny Komitet Narodowy, w założeniu mający być najwyższą władzą wojskową, polityczną i skarbową dla Polaków zamieszkujących Galicję. Miał stanowić nadbudowę polityczną nad Legionami Piłsudskiego, walczącymi przy boku armii austriackiej. Jego pierwszym przewodniczącym został Juliusz Leo. Jednak Józef Piłsudski nie chciał wiązać się politycznie z Austrią a Juliusz Leo zrezygnował z kierowania NKN. Zmarł niedługo przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości.
Publikacje dotyczące działalności profesora Leo dostępne są w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.
