Wystawa warta obejrzenia
Najpiękniejsze Polskie Książki 2025.
Wystawa publikacji nagrodzonych i wyróżnionych w 66. Konkursie Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek (PTWK)
Do 13 września 2026 r. w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej można zwiedzić wystawę niezwykłą, jak niezwyczajne są książki. Kiedy nasz wzrok spotyka się z książką dostrzega w niej na początku okładkę, oprawę, formę. Dopiero kiedy ją otwieramy zaczynamy poznawać jej fabułę, ilustrację, literacką mądrość. Jednak oba te procesy percepcji książki pozostają ze sobą nierozerwalnie związane.
Konkurs PTWK Najpiękniejsze Polskie Książki, organizowany jest od 1957 r. i niezmiennie opiera się na przekonaniu, że poziom opracowania edytorskiego stanowi istotną część publikacji, rezultat procesu pisarskiego i wydawniczego. Każda dobrze zaprojektowana książka nosi znamiona takiej współpracy i decyduje o ostatecznym kształcie formy i treści. Na tegoroczną 66. edycję Konkursu zgłoszono 304 książki nadesłane przez 152 firmy wydawnicze. Jury nominowało 110 tytułów, a spośród nich przyznało 7 równorzędnych nagród, Nagrodę Honorową oraz 54 wyróżnienia. Za tymi liczbami kryje się żywotność polskiej kultury książki.
W świecie zmieniających się warunków technologicznych i rynkowych praca nad formą książki ma głęboki sens. W obrębie jednego konkursu spotykają się książki o odmiennym przeznaczeniu czytelniczym i różnej skali wykorzystania możliwości edytorskich: publikacje literackie, naukowe, artystyczne, albumowe, dziecięce, popularnonaukowe i bibliofilskie. W niektórych przypadkach uwaga skupia się na klasycznej kompozycji, w innych dominuje odwaga w doborze materiału, obrazu, formy co wpływa na unikalny efekt końcowy. Przy każdej decyzji chodzi jednak o wybór złotego środka i zachowanie spójności między treścią a kształtem książki. Każdy element to jakość sama w sobie, ale też jest częścią całości i stanowi o estetyce, która wpływa na pośrednie lub bezpośrednie czytelnicze wybory, bo przecież kontakt z książką może być jednocześnie intelektualny, zmysłowy i emocjonalny. Książka nie traci nigdy na uniwersalności, sile i znaczeniu. Myśl autora książki w połączeniu z wyrazem edytorskim to zawsze najtrwalsze świadectwo ludzkiej troski.
Wystawa prezentuje nagrodzone i wyróżnione publikacje w konkursie Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek, w którym jury nagradza najlepsze opracowania graficzne i edytorskie. „W centrum uwagi jury znajduje się projektowanie rozumiane jako praca nad relacją między ideą, tekstem, obrazem, materiałem i wykonaniem. W najlepszych realizacjach forma zyskuje wewnętrzne uzasadnienie: wynika z treści, prowadzi lekturę, nadaje jej tempo i pogłębia doświadczenie odbioru” (Magdalena Frankowska, kuratorka wystawy)
Nagrodzone książki, które można obejrzeć na wystawie to:
- literatura piękna - „Komary” Kamil Kawalec, projekt okładki i stron tytułowych, projekt typograficzny, skład i łamanie: Paweł Stasiewicz;
- literatura naukowa i popularnonaukowa (humanistyka, matematyczno-przyrodnicze) - „Fitoglosje. Słownik roślinno-ludzkich spoufaleń” red. Joanna Soćko, Paweł Szeibel, Joanna Zdzienicka-Obałek, projekt i skład: Anna Kopaczewska;
- książki dla dzieci i młodzieży - „Jak to działało? Mechanizmy zamku w Malborku” tekst przygotowany przez Elżbietę Pałasz na podstawie książki Ryszarda Rząda „Jak to działało? Zabytkowe mechanizmy w zamku malborskim” il.: Agata Królak, projekt graficzny: Ryszard Bienert, koncepcja publikacji: Aleksandra Sobczak, Ryszard Bienert;
- podręczniki i literatura fachowa (materiały edukacyjne i szkoleniowe, słowniki, poradniki) - „Malbork Castle in the Grand Master’s Times, Including an Outline of Its Subsequent History a Visitor’s Companion. Zamek w Malborku w czasach wielkich mistrzów oraz zarys jego dalszych dziejów Vademecum dla zwiedzających” Marek Stokowski, Janusz Trupinda, tł.: Mirosław Lala, projekt okładki i projekt graficzny: Ryszard Bienert;
- sztuka (albumy i katalogi i książki fotograficzne) - „Brak Lasu. The Lack of Forest” Martyna Miller, tł.: Weronika Zalewska, projekt graficzny i skład: Zofka Kofta oraz „Etnoalternatywa. Nowe spojrzenie na modę ludową. Ethnoalternative. A new look at folk fashion” Krystyna Pieronkiewicz-Pieczko, Małgorzata Paul, Beata Bojda, tł.: Centrum Szkoleniowe IDEA Group, projekt graficzny i skład: Ludwika Mach
- inne (bibliofilskie, mapy, nuty itp.) - „Klub Dumas. El club Dumas” Arturo Pérez-Reverte, tł.: Filip Łobodziński, projekt okładki i projekt typograficzny: Mimi Wasilewska
- nagroda honorowa - Emil Wojtacki za skład muzycznych notacji: średniowiecznej i współczesnej, marginalnych komentarzy tekstowych i nutowych oraz umiejętne zastosowanie w nutach koloru jako wyróżnień w książce Agnieszki Budzińskiej-Bennett i Marca Lewona Kodeks Krasińskich, Edycja wykonawcza z esejami i komentarzem krytycznym Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.
Link do prezentacji nagrodzonych książek:
https://ptwk.pl/wp-content/uploads/2026/07/prezentacja-2025.pdf
Wstęp na wystawę jest bezpłatny. Godziny otwarcia Muzeum Sztuki Nowoczesnej: wtorek-czwartek, sobota: 11.00-19.00; piątek: 11.00-20.00; niedziela: 11.00-18.00.
Fotografia: Najpiękniejsze Polskie Książki 2025. Wystawa publikacji nagrodzonych i wyróżnionych w 66. Konkursie PTWK.
Źródło: strona internetowa Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Dostęp [21.08.2026]
https://artmuseum.pl/wystawy/najpiekniejsze-polskie-ksiazki-2025
