Pamięci Profesora Stefana Szulca
Stefan Aleksander Szulc był wybitnym statystykiem, demografem, profesorem zwyczajnym, pierwszym kierownikiem Biblioteki Głównego Urzędu Statystycznego oraz Prezesem GUS w latach 1945-1949.
Lata nauki, pracy oraz dokonań naukowych i zawodowych Profesora przypadły na okres niełatwy dla Polski i Polaków, ale jego determinacja doprowadziła do zorganizowania na nowo po wojnie działalności Głównego Urzędu Statystycznego. Współuczestniczył w opracowaniu programu statystyki państwowej i priorytetów badawczych, do których należało przede wszystkim przeprowadzenie spisu ludności, uruchamiał kolejne wydziały i zdecydował o budowie nowej siedziby GUS przy Alejach Niepodległości. Z racji pełnienia funkcji urzędowych przewodniczył licznym pracom statystycznym, w tym pierwszemu po wojnie powszechnemu sumarycznemu spisowi ludności z 1946 r. Profesor opublikował ponad 70 książek i artykułów. Jako statystyk był człowiekiem wszechstronnym, zajmowały go różne zagadnienia społeczno-ekonomiczne. Ukoronowaniem jego pracy naukowej stało się wydanie w latach 1952-1954 fundamentalnego opracowania metodologicznego pt. „Metody statystyczne”. Publikacja wielokrotnie wznawiana przez wiele lat była uznawana za jedyny polski podręcznik niezbędny do teoretycznej i praktycznej nauki statystyki. Stefan Szulc reprezentował naukę polską na konferencjach naukowych i kongresach statystycznych. Działał w polskich i międzynarodowych organizacjach, m. in. Polskim Towarzystwie Statystycznym i Międzynarodowym Instytucie Statystycznym.
Przez dekady prowadził także działalność dydaktyczną, początkowo jako nauczyciel w szkołach średnich, a następnie jako wykładowca statystyki i demografii na warszawskich uczelniach wyższych, nie zaprzestając swoich działań także w trakcie wojny. W 1946 r. objął Katedrę Statystyki i Demografii na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, by rok później zostać profesorem zwyczajnym. W ciągu swojego pracowitego życia S. Szulc wychował ogromną rzeszę uczniów.
Profesor S. Szulc położył także ogromne zasługi dotyczące powołania i rozwoju specjalistycznej biblioteki statystycznej w GUS. Przez ponad 30 lat roztaczał opiekę nad zbiorami bibliotecznymi i miał ogromny wpływ na stworzenie naukowej biblioteki statystycznej, pełniącej wysoką rangę w Polsce i na świecie. W 1945 r. zasłużył się jako organizator trudnej na ówczesne warunki operacji przewiezienia księgozbioru Biblioteki GUS z Krakowa do Warszawy. (zbiory zostały wywiezione ze stolicy w 1939 r. przez Niemców). W dniu 27 października 1989 r. Centralnej Bibliotece Statystycznej nadano imię Profesora Stefana Szulca, jako wyraz uznania dla Jego zasług dla Biblioteki GUS i polskiej statystyki.
Profesor był człowiekiem o wielkiej kulturze i powściągliwości, niezwykle skromnym, rzetelnym i pracowitym. Zmarł 12 października 1956 r. w Warszawie. Spoczywa na cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
Pamięci Profesora i jego dokonań dedykowane jest seminarium naukowe organizowane w Centralnej Bibliotece Statystycznej pt. „Profesor Stefan Szulc - pro memoria, Powszechny Sumaryczny Spis Ludności 1946”, które odbędzie się 15 października 2026 r.
